"ನಟ ಮತ್ತು ಮಾತು" (Nata Mattu Maatu) ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಂಗಕರ್ಮಿ, ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ವಾಕ್-ಶ್ರವಣ ತಜ್ಞರಾದ ನ. ರತ್ನ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೈಪಿಡಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಟನ ಧ್ವನಿ, ಮಾತುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯದ ನಡುವಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ:1. ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ "ಆಡಿದರೆ ಹಾಡಿನಂತಿರಬೇಕು; ಹಾಡಿನಂತಿದ್ದರೆ ಆಡಿದಂತಿರಬೇಕು" ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಡೀ ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದೆ.
ರಂಗದ ಮೇಲೆ ನಟನಾಡುವ ಮಾತು ಕೇವಲ ಶಬ್ದವಾಗದೆ, ಅದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕನ ಹೃದಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.2. ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಮನ್ವಯಲೇಖಕರಾದ ನ. ರತ್ನ ಅವರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು
ತಮ್ಮ ಸುದೀರ್ಘ ರಂಗಾನುಭವ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಧ್ವನಿಯು ಹೇಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇಗೆ ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಗೆ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು (Modulation) ಹೇಗೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ
.3. ಮಾತು ಮತ್ತು ಜೀವಂತಿಕೆ
ರಂಗದ ಮೇಲೆ ನಟನಾಡುವ ಮಾತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ರೂಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.ನಟ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ನಡುವೆ ಏರ್ಪಡುವ ಈ ಸಂವಹನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ರಂಗಭೂಮಿಯ "ಜೀವಂತಿಕೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.4. ಸಂಭಾಷಣೆ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನ (Dialogue Memorization)ನಟರು ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು (Lines) ಹೇಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳಾದ 'ವೇದಾಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು' ಹೇಗೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಸಾರಾಂಶ:ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, "ನಟ ಮತ್ತು ಮಾತು" ಪುಸ್ತಕವು ಕೇವಲ ನಟನೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ರಂಗಭೂಮಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಬಯಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ.