ನವೋದಯ ಯುಗದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಕಾಲವನ್ನು 'ನವೋದಯ ಯುಗ' (Renaissance Period) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕೇಶವ ಶರ್ಮ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಹಳೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಹೊಸತನದ ಕಡೆಗೆ ಹೇಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮದ ಆರಂಭವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮರುಹುಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು (Key Inspirations)ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು ಲೇಖಕರು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯ: ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್, ಶೆಲ್ಲಿ, ಕೀಟ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿಗಳ 'ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಪ್ರವೃತ್ತಿ' (Romanticism) ಕನ್ನಡದ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ, ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಚಳವಳಿ: ರಾಜಾರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ರಾಯ್, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ, ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ತತ್ವಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಹೋರಾಟಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದ್ದವು.ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳು: ಕೇವಲ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರನ್ನಷ್ಟೇ ಅನುಕರಿಸದೆ, ಕನ್ನಡದ ಹಳಗನ್ನಡ-ನಡುಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನವೋದಯ ಬರಹಗಾರರು ಹೇಗೆ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೃತಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರಗಳು (Impact and Literary Genres)ನವೋದಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಜನ್ಮತಾಳಿದವು. ಭಾವಗೀತೆ (Lyric poetry), ಸಣ್ಣಕಥೆ (Short stories), ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ
ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವಡಾ. ಕೇಶವ ಶರ್ಮ ಅವರ ಈ ಕೃತಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ; ಇದು ಭಾಷೆ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಅಂತರ್ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಎಂ.ಎ. (ಕನ್ನಡ) ಮತ್ತು ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ/ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ (UPSC/KPSC) ಕನ್ನಡ ಐಚ್ಛಿಕ ವಿಷಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ನಂಬಿಕಸ್ಥ ಮತ್ತು ಆಕರ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ.(Social novels), ಪ್ರಬಂಧ (Essays) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ನಾಟಕಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಆಳವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ (ಬಿಎಂಶ್ರೀ), ಕುವೆಂಪು, ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ, ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಮತ್ತು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜರ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ