ಪ್ರೊ. ಎ.ವಿ. ನಾವಡ ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿರುವ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ 'ಮುಂಬೆಳಗು' (ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ - ಸಂಪುಟ ೧) ಕೃತಿಯು ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ.ಈ ಬೃಹತ್ ಕೃತಿಯ ಸಮಗ್ರ ಸಾರಾಂಶ ಇಲ್ಲಿದೆ:ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮಹತ್ವಮುಂಬೆಳಗು ಎಂದರೆ: 'ಮುಂಜಾವಿನ ಬೆಳಕು' ಅಥವಾ 'ಅರುಣೋದಯ' ಎಂದರ್ಥ.ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ 'ನವೋದಯ' (ನವ ಜಾಗೃತಿ) ಕಾಲ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ, ಅಂದರೆ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಈ ಕೃತಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ 'ಮುಂಜಾವಿನ ಬೆಳಕು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು೧. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಿಷನರಿಗಳ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಕೊಡುಗೆವಿಲಿಯಂ ಕ್ಯಾರಿ, ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ವೈಟ್ ಎಲ್ಲಿಸ್ ಮುಂತಾದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಪುಟ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಇದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.೨. ಹಳಗನ್ನಡದಿಂದ ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಕಡೆಗೆ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಕಾವ್ಯ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದ ಹಳಗನ್ನಡದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಭಾಷೆಯು ಗದ್ಯ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸಗನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬದಲಾದ ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲವನ್ನು ಕೃತಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.ರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲು ಆರಂಭವಾದ ಕಾಲಘಟ್ಟವಿದು.
೩. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣದ ಉಗಮಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಆರಂಭಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆ 'ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ' ಸೇರಿದಂತೆ ಆರಂಭಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಕೃತಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರಗಳ (Printing Press) ಆಗಮನದಿಂದಾಗಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು, ನಿಘಂಟುಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸಿದ್ಧಗೊಂಡು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರೂಪ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ಇದು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.೪. ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಟ್‌ಫ್ರೈಡ್ ವೀಗ್ಲೆ ಅವರಂತಹ ಭಾಷಾತಜ್ಞರು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು, ಲಿಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿವೆ.